Wat te doen als een wachtwoord gelekt is

Een wachtwoord kan op verschillende manieren gelekt of gestolen worden. Een bedrijf waar je een account hebt, kan gehackt worden (een datalek). Je kan je gegevens ook zelf invullen op een nagemaakte website na een phishingbericht. Of je gebruikt overal hetzelfde wachtwoord, waardoor één lek meteen meerdere accounts in gevaar brengt. Oplichters proberen gelekte combinaties van e-mailadres en wachtwoord daarna automatisch uit op andere diensten, zoals je e-mail, sociale media of internetbankieren.

Oplichters wachten zelden. Zodra ze je wachtwoord hebben, kunnen ze binnen enkele uren je account overnemen, je contacten aanschrijven, aankopen doen of je gegevens doorverkopen. Je e-mailaccount is extra gevoelig: wie daar binnen geraakt, kan via 'wachtwoord vergeten' ook bij je andere accounts. Hoe sneller je het wachtwoord wijzigt, hoe kleiner de schade.

Je krijgt een e-mail dat er een pakket voor je klaarligt, met een link om een kleine verzendkost te betalen. Je klikt, vult je e-mailadres en wachtwoord in en beseft pas achteraf dat de website vals was. Dat wachtwoord gebruikte je ook voor je webshop en je sociale media. Wijzig het dan meteen op alle drie de plaatsen, schakel tweestapsverificatie in en controleer of er onbekende bestellingen of berichten zijn. Lees ook onze pagina Ik klikte op een phishinglink.

• Het wachtwoord alleen aanpassen in het getroffen account en niet op andere diensten waar je hetzelfde gebruikte.
• Een nieuw wachtwoord kiezen dat bijna gelijk is aan het oude, bijvoorbeeld met enkel een ander cijfer erachter.
• Het wachtwoord wijzigen via een link in een bericht, in plaats van via de officiële website of app.
• Geen tweestapsverificatie inschakelen.
• Niet controleren of er sessies, doorstuurregels of herstelgegevens zijn aangepast door de oplichters.
• Wachten tot je zeker bent dat er misbruik is.

Kies een lang en uniek wachtwoord, bijvoorbeeld een zin van enkele willekeurige woorden. Gebruik het op één dienst en nergens anders. Zo'n wachtwoord onthouden voor al je accounts is moeilijk, daarom helpt een wachtwoordkluis: een beveiligde app die je wachtwoorden bewaart en nieuwe voor je aanmaakt. Meer uitleg vind je bij Safeonweb in de link onderaan.

Kan je niet meer inloggen omdat de oplichters het wachtwoord al wijzigden? Gebruik dan de herstelprocedure van de dienst zelf en waarschuw je contacten via een ander kanaal. Lees onze pagina Mijn account is gehackt. Werd er ook geld afgeschreven? Neem dan meteen contact op met je bank en lees Ik ben slachtoffer van bankfraude.

Hoe weet ik of mijn wachtwoord gelekt is?
Een dienst of bedrijf kan je verwittigen na een datalek. Ook ongewone meldingen, onbekende aanmeldingen of berichten die je niet verstuurde, zijn een waarschuwing. Twijfel je? Wijzig het wachtwoord dan liever te vroeg dan te laat.

Moet ik alle wachtwoorden meteen wijzigen?
Begin met het getroffen account en met elk account waar je datzelfde wachtwoord gebruikte, vooral je e-mail en internetbankieren.

Helpt tweestapsverificatie echt?
Ja. Zelfs als oplichters je wachtwoord kennen, hebben ze dan ook nog je tweede bewijs nodig om binnen te geraken. Geef een code die je ontvangt nooit door aan iemand anders.