Voorzichtig met macro's in Word

Macro's uit onbekende documenten kunnen schadelijk zijn. Zo weet je wat een macro is en wat je doet als Word erom vraagt.

Gevorderd · 4 min leestijd

Een macro is een klein programma dat in een Word-document zit en taken automatisch uitvoert, zoals het opmaken van een tabel of het invullen van gegevens. Handig, maar ook riskant: een macro kan op je toestel dingen doen zonder dat je het ziet. In de handen van oplichters kan ze schadelijke software downloaden, wachtwoorden stelen of je bestanden versleutelen.

Oplichters verstoppen macro's daarom graag in documenten die er onschuldig uitzien, zoals een factuur, een offerte of een cv. Het document vraagt dan om macro's of 'inhoud' in te schakelen 'om het te kunnen lezen'. Dat is de truc: pas als jij toestemming geeft, kan de macro starten.

Let op: Schakel macro's nooit in op vraag van een onbekend of onverwacht document.

Zo herken je een verdacht document

Je verwachtte het document niet, of de afzender klopt niet met de inhoud.
Het document is wazig of onleesbaar en zegt dat je 'Inhoud inschakelen' of 'Bewerken inschakelen' moet kiezen om het te zien.
Het bericht zet je onder druk: 'dringend', 'laatste waarschuwing' of 'betaal vandaag nog'.
De bestandsnaam eindigt op .docm. Dat is een Word-bestand waar macro's in kunnen zitten.
Het document komt van een bekende, maar het bericht past niet bij hoe die persoon normaal schrijft. Zijn account kan gehackt zijn.

Een concreet voorbeeld

Je krijgt een e-mail van 'de boekhouding' met als bijlage 'Factuur.docm'. Je opent het bestand en ziet een wazig scherm met de tekst: 'Klik op Inhoud inschakelen om de factuur te bekijken.' Doe je dat, dan start op de achtergrond een macro die schadelijke software op je computer zet. De factuur zelf bestaat niet. Een echte afzender die een factuur stuurt, heeft nooit macro's nodig om je een eenvoudig bedrag te tonen.

Tip: Verwacht je echt een document met macro's van een collega? Bevestig dat eerst via een ander kanaal, zoals een telefoontje naar een nummer dat je al kende.

Veelgemaakte fouten en vragen

Dit gaat vaak mis:

Meteen op 'Inhoud inschakelen' klikken om het document te kunnen lezen.
Een bijlage vertrouwen omdat de afzender of de naam bekend lijkt.
Een waarschuwing van Word wegklikken omdat je haast hebt.
Een document dat je van internet downloadde zomaar openen en bewerken.

Kan ik een document lezen zonder macro's in te schakelen?
Meestal wel. De tekst en gewone inhoud kan je vaak gewoon bekijken. Heb je de macro nodig om iets te zien, dan is dat zelf een waarschuwingssignaal.

Zijn alle macro's slecht?
Nee. Op het werk gebruiken sommige teams macro's voor eigen documenten. Schakel ze enkel in voor bestanden van een bron die je kent en vertrouwt.

Wat doe ik op het werk bij een verdacht document?
Open het niet verder en meld het aan IT, volgens de interne procedure.

Wat als het toch misloopt?

Schakelde je macro's in en merk je dat er iets niet klopt? Sluit het document, koppel het toestel los van het netwerk en wijzig vanaf een veilig toestel je belangrijkste wachtwoorden. Schaam je niet: oplichters zijn goed voorbereid en iedereen kan erin trappen. Lees onze pagina Ik klikte op een phishinglink, Mijn account is gehackt en Mijn bestanden zijn gegijzeld (ransomware). Meer over macro's en beveiligde weergave lees je op Waarom Word soms macro's blokkeert en Neem Beveiligde weergave in Word serieus. Meer over valse inlogpagina's in documenten lees je op Documenten die naar een valse inlogpagina leiden. Meer hulp vind je op Ik ben slachtoffer.

Test je weerbaarheid Microsoft: uitleg over geblokkeerde macro's