Pas op voor QR-phishing (quishing): scan niet blindelings
Een QR-code kan je net als een gewone link naar een valse website sturen. Zo herken je quishing en scan je veilig.
Beginner · 4 min leestijd
Een QR-code is een vierkantje met zwarte en witte puntjes dat je met je smartphone scant. Daardoor opent meteen een website, zonder dat je een adres moet typen. Dat is handig, maar ook risicovol: je ziet vooraf niet waar de code naartoe leidt. Oplichters misbruiken dat. Phishing via QR-codes heet quishing.
Omdat je een QR-code met je telefoon scant, valt het ook vaak buiten het bereik van de spamfilters op je computer. Daardoor komt zo'n bericht vaker bij jou terecht.
Let op: Scan niet automatisch een QR-code uit een onverwachte e-mail, brief, affiche of bericht wanneer die je naar een login of betaling leidt.
Zo werkt quishing
De QR-code verwijst naar een nagemaakte website die lijkt op die van je bank, een pakketdienst, een parkeerdienst of een bekend bedrijf. Daar word je gevraagd om in te loggen, een bedrag te betalen of persoonlijke gegevens in te vullen. Die komen dan rechtstreeks bij de oplichters terecht. Oplichters verspreiden QR-codes op verschillende manieren:
- in een e-mail of bericht, vaak met een dringende boodschap;
- in een brief of op een flyer in je brievenbus;
- als sticker die over een echte QR-code werd geplakt, bijvoorbeeld op een affiche of aan een betaalpaal.
Een concreet voorbeeld
“Uw pakket kon niet worden geleverd. Scan de QR-code om een nieuw leveringsmoment te kiezen en €1,99 te betalen.”
Scan je de code, dan kom je op een pagina die lijkt op die van een pakketdienst. Je vult je kaartgegevens in voor 'een klein bedrag', maar de oplichters gebruiken ze daarna om veel meer af te schrijven. Een echte pakketdienst vraagt je niet om via een onverwachte QR-code te betalen.
Zo scan je veilig
Controleer
- Wie vraagt je de QR-code te scannen?
- Waarom kan de normale website of app niet gebruikt worden?
- Controleer het adres dat na het scannen verschijnt.
- Vul geen gegevens in als iets niet klopt.
Tip: Twijfel je? Open zelf de officiële website of app van de organisatie en log daar in of betaal daar, in plaats van de QR-code te gebruiken.
Veelgemaakte fouten
Vermijd dit
- Een QR-code scannen zonder te checken van wie hij komt.
- Het webadres niet bekijken voor je op de pagina iets invult.
- Een QR-sticker op een affiche of betaalpaal vertrouwen zonder te controleren of hij overgeplakt is.
- Gegevens invullen na een dringende boodschap of tijdsdruk.
- Aan niemand durven vragen of de code echt is.
Wat als het toch misloopt?
Vulde je gegevens in na het scannen? Schaam je niet: oplichters zijn goed voorbereid en iedereen kan erin trappen. Wijzig meteen je wachtwoord via de officiële website of app. Gaf je kaartgegevens door, neem dan onmiddellijk contact op met Card Stop en je bank. Lees onze pagina Ik klikte op een phishinglink en Ik ben slachtoffer van bankfraude. Meer hulp vind je op Ik ben slachtoffer. Meer over druk in verdachte berichten lees je op Herken de druktechnieken van phishing.
Veelgestelde vragen
Is elke QR-code gevaarlijk?
Nee. QR-codes zijn handig, bijvoorbeeld op een menukaart of ticket. Wees vooral voorzichtig als de code onverwacht komt of leidt naar een login of betaling.
Hoe zie ik waar een QR-code naartoe leidt?
Veel camera-apps tonen het webadres vóór je het opent. Lees dat adres goed na en open de pagina niet als iets vreemd lijkt.
Kan een QR-code zomaar iets installeren?
Meestal leidt hij naar een website. Wees voorzichtig als de pagina vraagt om een app te installeren of gegevens in te vullen.
Log in om je leesvoortgang te bewaren.