Je gegevens op het darkweb: wat het betekent
Na een datalek duiken gestolen gegevens vaak op het darkweb. Lees wat daar verhandeld wordt, wat criminelen ermee doen en hoe je je beschermt.
Beginner · 3 min leestijd
Het darkweb is een verborgen deel van het internet dat je enkel bereikt met speciale software, zoals de Tor-browser. Websites zijn er moeilijk te traceren, en daarom gebruiken criminelen het om gestolen gegevens te verkopen. Krijg je het bericht dat jouw gegevens ‘op het darkweb’ staan, dan betekent dat meestal: ze zaten in een datalek en worden nu doorverkocht of gratis gedeeld.
Dat klinkt beangstigend, maar je kunt er veel aan doen. Wie weet welke gegevens gelekt zijn, kan gericht de juiste stappen zetten.
Wat wordt er verhandeld en waarom
Op darkwebfora en -markten circuleren grote bestanden met gegevens uit gehackte webshops, sportclubs, scholen en bedrijven. Vaak gaat het om:
- E-mailadressen met wachtwoorden, waarmee criminelen automatisch proberen in te loggen op andere sites (credential stuffing).
- Naam, adres, telefoonnummer en geboortedatum, de bouwstenen voor geloofwaardige phishing en valse telefoontjes.
- Kopieën van identiteitskaarten en rijksregisternummers, bruikbaar om accounts of leningen op jouw naam te openen.
- Bankgegevens, zoals rekeningnummers of kaartgegevens uit gehackte betaalsystemen.
Criminelen kopen die lijsten omdat ze hun oplichting persoonlijk maken. Een mail die je naam, je club of je laatste bestelling noemt, wekt veel meer vertrouwen dan een algemene spam.
Zo beperk je de schade
Doe dit als je gegevens gelekt zijn
- Controleer met Have I Been Pwned of Mozilla Monitor in welke datalekken je e-mailadres zit.
- Verander het wachtwoord van elk account uit dat lek, en van elke andere site waar je hetzelfde wachtwoord gebruikte.
- Zet tweestapsverificatie aan op je mail, bank-apps en sociale media.
- Wees extra wantrouwig voor berichten en telefoontjes die je persoonlijke gegevens kennen.
- Kijk de komende maanden je bankrekening en domiciliëringen na op onbekende betalingen.
- Zat er een kopie van je identiteitskaart bij? Volg dan de stappen voor identiteitsfraude.
Let op: Pas op voor ‘darkwebscans’ die je via een ongevraagde mail, sms of pop-up aangeboden krijgt. Oplichters gebruiken de angst voor het darkweb om je naar een valse site te lokken waar je net je wachtwoord of kaartgegevens ingeeft.
Tip: Een wachtwoordmanager maakt voor elke site een ander, sterk wachtwoord. Lekt er dan één, dan blijven je andere accounts veilig.
Wat als het toch misloopt?
Is er al misbruik gemaakt van je gegevens, bijvoorbeeld een account dat is overgenomen of een aankoop die je niet deed? Bekijk dan het stappenplan Mijn gegevens zaten in een datalek, of bij misbruik van je identiteit Iemand misbruikt mijn identiteit. Doe aangifte bij de politie als iemand op jouw naam handelt; bewaar daarvoor alle mails en schermafbeeldingen. Meer over waakzaam blijven na een lek lees je in Je gegevens zitten in een datalek: zo blijf je alert.
Log in om je leesvoortgang te bewaren.