Toegankelijkheidsrechten op Android: wees streng

Een app met toegankelijkheidsrechten kan je scherm lezen en in jouw plaats tikken. Malware misbruikt dat. Zo controleer je wie die macht heeft.

Gevorderd · 3 min leestijd

De toegankelijkheidsfuncties van Android zijn bedoeld voor mensen met een beperking: een schermlezer die tekst voorleest, of een hulpmiddel om je toestel met één schakelaar te bedienen. Een app met die rechten kan alles zien wat op je scherm staat en in jouw plaats tikken en typen.

Precies daarom zijn ze populair bij criminelen. Bankmalware vraagt vaak als eerste om toegankelijkheidsrechten. Daarmee leest ze je wachtwoorden en codes mee, keurt ze zelf overschrijvingen goed en verhindert ze dat je de app verwijdert.

Zo herken je een verdacht verzoek

Een app die niets met toegankelijkheid te maken heeft, zoals een pakjesvolger, een pdf-lezer of een zogezegde beveiligingsupdate, vraagt toegankelijkheidsrechten.
De app blijft aandringen en toont het verzoek steeds opnieuw tot je toestemming geeft.
Iemand aan de telefoon begeleidt je stap voor stap naar het menu Toegankelijkheid.
Na het installeren verdwijnt het icoon van de app uit je app-overzicht.
Je krijgt de melding dat de app je scherm kan bekijken en bedienen.

Let op: Geef nooit toegankelijkheidsrechten aan een app die je via een link of op vraag van een beller hebt geïnstalleerd. Een bank of helpdesk heeft die rechten nooit nodig.

Zo controleer je welke apps deze rechten hebben

Open Instellingen.
Tik op Toegankelijkheid.
Kijk onder Gedownloade apps of Geïnstalleerde apps welke apps er staan. Bij Samsung staat dit onder Geïnstalleerde apps.
Tik op elke app die je niet herkent of niet zelf voor toegankelijkheid gebruikt.
Zet de schakelaar uit.
Verwijder daarna de app zelf via Instellingen, Apps.

Tip: Lukt het niet om de schakelaar uit te zetten of de app te verwijderen, omdat het scherm telkens wegspringt? Start je toestel dan op in de veilige modus, waarin alleen de vooraf geïnstalleerde apps werken, en verwijder de app daar.

Toegankelijkheid is de krachtigste toestemming, maar niet de enige. Kijk ook de andere rechten van je apps geregeld na met App-machtigingen nakijken op je smartphone en zie in het privacydashboard welke apps je camera of microfoon gebruikten. De meeste apps die toegankelijkheid misbruiken, komen binnen via een APK-bestand: installeer apps daarom enkel via Google Play en laat Google Play Protect aanstaan.

Wat als het toch misloopt?

Had een onbekende app toegankelijkheidsrechten en gebruik je bankieren op je smartphone? Bel meteen Card Stop op 078 170 170 en je bank, en volg Ik installeerde een nep-app die leek op mijn bank-app. Vermoed je dat iemand uit je omgeving zo'n app installeerde om je te bespioneren, lees dan Ik vermoed dat mijn (ex-)partner spyware op mijn toestel zette.

Google: Google Play Protect gebruiken Mijn toestel gedraagt zich vreemd